Wprowadzenie
24 Października 2024 Miała miejsce konferencja Kongres Cyfrowa Transformacja w Biznesie 2024. Zaproszono mnie do wygłoszenia referatu merytorycznego na temat:
Różne podejście do transformacji cyfrowej w obliczu długu technologicznego i systemów legacy. Jak przygotować organizację i jakie zmiany kultury organizacyjnej są niezbędne, aby transformacja cyfrowa mogła zakończyć się sukcesem.
- pojęcie długu technologicznego,
- czym jest dług informacyjny,
- migracja “do nowego” i jak sie do niej przygotować,
- zmiany kultury organizacyjnej czyli co to jest “deployment be design” jako metoda wdrażania,
- czym tu jest sukces czyli jak go zdefiniować.
Poniżej slajdy z prezentacji i krótkie komentarze do kluczowych omówionych tez. Zapraszam na kolejne moje wystąpienia.
(więcej…)
architektura systemu workflow
Wprowadzenie
Najbardziej wartościową umiejętnością architekta nie jest pisanie kodu, lecz umiejętność projektowania systemów, w których kod można łatwo usuwać i podmieniać. […] Kluczem do sukcesu jest projektowanie jeszcze przed napisaniem pierwszej linii kodu, ze szczególnym naciskiem na możliwość łatwego usuwania i podmieniania komponentów. Wyznaczenie granic między modułami, określenie interfejsów i interakcji, a także przewidzenie potencjalnych obszarów zmian to fundament dobrej architektury. [źr.: Dobry kod to taki, który łatwo usunąć]
W 2017 roku napisałem referat na pewną konferencję naukową studentów. Artykuł dotyczył architektury kodu. Jedną z ilustracji była ta:
Artykuł kończyłem słowami:
Nie chodzi więc o to by podzielić oprogramowanie na “składowe, które łączą w sobie możliwość przechowywania danych oraz wykonywania operacji”. Chodzi o to by mechanizm, o dowiedzionej poprawności, zaimplementować w określonej wybranej technologii.Chodzi też o to by nie udawać, że programowanie jako “podzielone na obiekty” partie kodu, nadal korzystające z jednej wspólnej bazy danych, różni się czymkolwiek od “strukturalnego kodu”. Chodzi o to by kod programu faktycznie implementował określony (zbadany i opisany) mechanizm. (źr.: Architektura kodu aplikacji jako pierwszy etap tworzenia oprogramowania – Jarosław Żeliński IT-Consulting)
W 2021 roku opisałem Architektoniczne wzorce projektowe w analizie i projektowaniu modelu dziedziny systemu. Artykuł jest ukierunkowany na ich definicje i modelowanie. Tu kilka słów na temat tego “skąd się biorą i po co”.
(więcej…)
Wprowadzenie Swego czasu opisywałem wzorce projektowe i API (Integracja systemów ERP jako źródło przewagi rynkowej. Projektowanie REST API i scenariuszy). Kluczowym wzorcem jest wzorzec SAGA, czyli sterowanie sekwencją wymiany danych z jednego miejsca. Wzorzec ten to typowy system klient-serwer (usługobiorca-usługodawca) i sprawdza się doskonale, gdy sterowanie z jednego miejsca rozwiązuje wszystkie problemy integracji. Pewnym problem jest tu jednak to, że serwer musi zostać odpytany by klient poznał jego stan, a nie zawsze jest to wystarczające. Opis problemu Wyobraźmy sobie, że mamy system WMS (ang. Warehouse Managements System, zarządzanie magazynami) oraz…
Wprowadzenie Na LinkedIn rozgorzało kilka dyskusji na temat ról w projektach na etapie zawierania umowy i trakcie jej realizacji (tu jedna z nich). Cały czas jednak moim celem jest szukanie przyczyn poniższego stanu rzeczy: Jak widać, ponad 90% projektów średnich i większych, to projekty problematyczne (w tym ok. w ćwierci to projekty zarzucone przed ukończeniem). Projekty problematyczne to przekroczony budżet i niedotrzymany termin. Standardową przyczyną przerwania prac jest wyczerpanie planowanego (dostępnego) budżetu . Nieskromnie napiszę, że od lat jestem w zielonej kolumnie. Bywam też biegłym i ekspertem audytującym dokumenty projektowe,…
Wprowadzenie Artykuł Architektura kodu aplikacji jako pierwszy etap tworzenia oprogramowania napisany w 2017 roku, kończyłem słowami: Nie chodzi więc o to by podzielić oprogramowanie na “składowe, które łączą w sobie możliwość przechowywania danych oraz wykonywania operacji”. Chodzi o to by mechanizm, o dowiedzionej poprawności, zaimplementować w określonej wybranej technologii. https://it-consulting.pl/2017/07/15/architektura-kodu-aplikacji-jako-pierwszy-etap-tworzenia-oprogramowania/ Dokumentowanie i dokumentacja w projektach inżynierii oprogramowania to temat wielu i sporów i nieporozumień. Jednak kluczowymi błędami są najczęściej: teza, że dokumentację tworzymy po zakończeniu prac, teza, że jest to "jedna dokumentacja". ad.1. Niestety to najgorsza forma, bo etap rozwiązywania…
Wprowadzenie W 2021 roku, w artykule Transformacja Cyfrowa a dziedzictwo IT pisałem: Aby transformacja cyfrowa była w ogóle możliwa, musimy przenieść te dane (treści, informacje) z papieru „do komputera”, w sposób nieniszczący obecnych możliwości i pozwalający na tworzenie nowych. Trzeba też zniwelować posiadany dług technologiczny. Dług technologiczny to posiadane dziedzictwo, to zapóźnienie, to pozostawanie w tyle za trwającym postępem technologicznym. Dług taki ma bardzo wiele firm https://it-consulting.pl/2021/11/21/cyfrowa-transformacja-a-dziedzictwo-it/ W tym tekście poruszam pokrewny temat jakim jest zabezpieczenie się, bo kluczowe pytanie brzmi: co zabezpieczyć mając "wszystko w wersji elektronicznej"? Bardzo często…
Wprowadzenie API to skrót od Application Programming Interface, i jest to niestety bardzo myląca nazwa. Dlaczego? Bo to nie jest "coś do programowania". API to po prostu usługa aplikacji udostępniana nie (ludzkim) użytkownikom na ekranie komputera, a innym aplikacjom. Dwa lata temu opisywałem projektowanie API i integracji, pisałem też, dlaczego od integracji obecnie nie ma już ucieczki: Mamy ogólnoświatową sieć Internet, aplikacje lokalne i w chmurze, aplikacje naszych kontrahentów i aplikacje centralnych urzędów. Wszystkie one współpracują i wymieniają dane, czyli są zintegrowane. Dlatego integracja stała się cechą każdego systemu informatycznego.…
Wprowadzenie Od kilku już lat jestem, jako ekspert, angażowany jako rzeczoznawca do sporządzania opinii na zlecenie sądów (opinia biegłego) lub jednej ze stron sporu (opinia prywatna). Są to spory dotyczące nieudanych dostaw i wdrożeń oprogramowania, nie tylko ERP, bardzo często także dedykowanego. Wiele moich projektów to ratowanie lub zaczynanie od nowa tych wdrożeń. MVP to Koń Trojański. Pewien deweloper, zapytany o szczegóły, w końcu przyznał: System XXX pozwala przede wszystkim pracować z listami odpowiednio przefiltrowanymi (również z użyciem kreatora warunków, nie pozwalamy na pisanie własnego SQL, ale możemy dodawać takie…
Friedenthal, S., Moore, A., & Steiner, R. (2015). A practical guide to SysML: the systems modeling language (Third edition). Elsevier, MK, Morgan Kaufmann is an imprint of Elsevier. https://www.sciencedirect.com/book/9780128002025/a-practical-guide-to-sysml
Wprowadzenie Wśród wielu stron WWW jest także ta: Modeling Languages (źródło poniżej). Tym razem autorka w tekście "On comparing modelling languages", porównuje kilka wybranych, jak je nazwała, "języków modelowania". Autorka nazywa modelem urządzenia diagramy map myśli i modele pojęciowe, co jest moim zdaniem złym podejściem. Teza, że ontologia to projekt oprogramowania też nie wytrzymuje prostych testów. Modelowanie Najpierw sprawdźmy co oznaczają w literaturze pojęcia model i modelowanie: modelować coś, aby stworzyć kopię lub opis działania, sytuacji itp., aby móc je przeanalizować przed przystąpieniem do prawdziwego działania. https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/english/model_2?q=modeling W poprzednim artykule…
Wprowadzenie Najczęściej w toku analiz posługujemy się pojęciem model, rzadziej mechanizm. Rzecz w tym, że pojęcie mechanizm pojawia się gdy chcemy coś wyjaśnić, np. "mechanizm generowania upustu na fakturze". Ale tu uwaga! Model (schematy blokowe, wzory itp.) to dokumentacja, opis chroniony prawem autorskim. Mechanizm to to, co zrozumieliśmy czytając te dokumentację (model), bo mechanizm to chronione know-how. Treść wniosku do Urzędu Patentowego to model (opis), ale to co patentujemy to wymyślony/opracowany mechanizm. Mechanizm a model Mechanizm i model w nauce to bliskie sobie pojęcia, np. tak opisywane: Modelowanie polega na…
Wprowadzenie Bardzo często na szkoleniach, a także na zajęciach laboratoryjnych z przedmiotu Inżynieria oprogramowania, jestem pytany o przypadki użycia i ich scenariusze. Szczególnie często pada pytanie czy przypadek użycie reprezentuje tylko jeden scenariusz. Przypadki użycia w UML to "dzieło" Ivara Jacobsona . Pierwotnie było to narzędzie do opisu zewnętrznych cech (zachowań) systemu, rozumianych jako jego oczekiwane zachowania, czyli wymagania wobec systemu. Był to tak zwany "opis czarnej skrzynki". Problemem było to, że "czarna skrzynka" mówi CO ale nie mówi JAK. Jacobson opisywał przypadki użycia z pomocą warunków (stanów początkowego i…
Wprowadzenie Wzorzec ten budzi wiele kontrowersji co do tego czym są te trzy komponenty. Popatrzmy do anglojęzycznej WIKI: Model - Centralny komponent wzorca. Jest to dynamiczna struktura danych aplikacji, niezależna od interfejsu użytkownika. Bezpośrednio zarządza danymi, logiką i regułami aplikacji. W Smalltalk-80, model jest całkowicie pozostawiony programiście. W WebObjects, Rails i Django, model zazwyczaj reprezentuje tabelę w bazie danych aplikacji. https://en.wikipedia.org/wiki/Model%E2%80%93view%E2%80%93controller Jest to dominująca definicja w literaturze, zaś spory o to czym jest Model w architekturze MVC jak widać mają jedno główne źródło: jakiego frameworka używa osoba wchodząca w takie…
