Moje wszel­kie blo­go­we, sys­te­mo­we i nie tyl­ko, dywa­ga­cje czy­li ana­li­zy, filo­zo­fia i pro­jek­to­wa­nie. My all blog­ging, sys­te­mic and other­wi­se, diva­ga­tions i.e. ana­ly­sis, phi­lo­so­phy and design.

Projektowanie i dokumentowanie architektury oprogramowania – trzy książki

Architektura Projekty informatyczne się rozrastają, cała branża ewoluuje. Ostatnie 20 lat doświadczeń pokazało, że owszem sztuką jest stworzyć i wdrożyć oprogramowanie, ale jeszcze większą sztuką jest je konserwować, zmieniać i rozwijać. Wiele firm boryka się z powtarzanymi długotrwałymi i kosztownymi "analizami przedwdrożeniowymi" poprzedzającymi każdy kolejny projekt wdrażania zmian. To skutek braku aktualnej dokumentacji posiadanego systemu. To jak planowanie nowej budowy w mieście nie mając aktualnych planów urbanistycznych tego miasta: każdy nowy projekt to ponowne dokumentowanie stanu obecnego, tylko dlatego, że ktoś nie udokumentował zmian wprowadzonych ostatnim razem (być może poprzednio…

Czytaj dalejProjektowanie i dokumentowanie architektury oprogramowania – trzy książki

Integracja systemów ERP jako źródło przewagi rynkowej. Projektowanie REST API i scenariuszy

Artykuł ma dwie czę­ści. Pierwsza część jest adre­so­wa­na do kadr zarząd­czych, cały arty­kuł (obie czę­ści) do osób zaj­mu­ją­cych się pro­jek­to­wa­niem roz­wią­zań. (22.04.2022 dopi­sa­łem Dodatek).

Wstęp

Mamy ogól­no­świa­to­wą sieć Internet, apli­ka­cje lokal­ne i w chmu­rze, apli­ka­cje naszych kon­tra­hen­tów i apli­ka­cje cen­tral­nych urzę­dów. Wszystkie one współ­pra­cu­ją i wymie­nia­ją dane, czy­li są zin­te­gro­wa­ne. Dlatego inte­gra­cja sta­ła się cechą każ­de­go sys­te­mu informatycznego. 

Obecnie klu­czo­wym pyta­niem jest: Jak zin­te­gro­wać, a nie: Czy zintegrować. 

Pogodzenie się z tym, że świat sys­te­mó ERP już nigdy nie będzie tak pro­sty jak w cza­sach main­fra­me­’ów, czy­li jed­nej cen­tral­nej apli­ka­cji, jest nieuniknione. 

Czym jest obec­nie inte­gra­cja? To wymia­na danych a nie ich współ­dzie­le­nie: dane z urzę­dem wymie­nia­my, dane z kon­tra­hen­tem wymie­nia­my, nie współ­dzie­li­my żad­nych danych z tymi pod­mio­ta­mi, każ­dy ma swo­je wła­sne, bez­piecz­ne bazy danych, i to wszyst­ko ład­nie dzia­ła! Idea zbu­do­wa­nia wszyst­kich funk­cjo­nal­no­ści jako zin­te­gro­wa­nej apli­ka­cji na jed­nej współ­dzie­lo­nej bazie danych w cza­sach obec­nych jest uto­pią. Taką samą jak hipo­te­tycz­na cen­tral­na baza danych dla wszyst­kich skle­pów inter­ne­to­wych, firm kurier­skich i ban­ków, a one są jed­nak zin­te­gro­wa­ne: one wymie­nia­ją dane a nie współdzielą!

ERP to (ang.) Enterprise Resource Planning czy­li Planowanie Zasobów Przedsiębiorstwa. To sys­tem wyko­rzy­sty­wa­ny przez fir­my do zarzą­dza­nia i inte­gro­wa­nia waż­nych ele­men­tów ich dzia­łal­no­ści. Ale kto powie­dział, że to ma być mono­lit od jed­ne­go producenta? 

Nadal spo­ty­kam pejo­ra­tyw­ne okre­śle­nia sys­tem poin­te­gro­wa­ny” jako kry­ty­kę budo­wy sys­te­mu ERP z kom­po­nen­tów i inte­gra­cji jako wymia­ny danych. Autor tego okre­śle­nia naj­praw­do­po­dob­niej nadal żyje w świe­cie mainframe. 

(wię­cej…)

Czytaj dalejIntegracja systemów ERP jako źródło przewagi rynkowej. Projektowanie REST API i scenariuszy

Analiza efektywności i kosztów czyli symulacja procesu

Wstęp

Produktem mode­lo­wa­nia pro­ce­sów biz­ne­so­wych są jakieś dia­gra­my, i z tym jeste­śmy oswo­je­ni. Od cza­su do cza­su moż­na usły­szeć o symu­la­cjach pro­ce­sów, lecz to już jed­nak znacz­nie rza­dziej. O symu­la­cjach pro­ce­sów pisze się mniej: Google Scholar (lite­ra­tu­ra nauko­wa) poka­zu­je ok. 5 mln publi­ka­cji na temat mode­lo­wa­nia pro­ce­sów biz­ne­so­wych, na temat ich symu­la­cji 2 mln mniej. Ale już Google („cały Internet”) odpo­wied­nio: 2,3 mld. i 282 mln. Jak widać w powszech­nym obie­gu symu­la­cje, jako temat, to trzy rzę­dy (tysiąc­krot­nie) mniej­sza ilość tek­stów! (wyszu­ki­wa­ne były hasła ang. «busi­ness pro­cess mode­ling» oraz «busi­ness pro­cess simu­la­tion»). Zastanówmy się dla­cze­go i co moż­na osią­gnąć symulacją.

(wię­cej…)

Czytaj dalejAnaliza efektywności i kosztów czyli symulacja procesu
Read more about the article Business Knowledge Blueprints
Semiotic/Semantic Triangle in SBVR Terms

Business Knowledge Blueprints

Ronald G. Ross Ronald G. Ross jest autorem lub współautorem wielu opracowań na temat modeli pojęciowych i zarządzania wiedzą . Jest także współzałożycielem Business Rule Solution LLC, oraz współtwórcą specyfikacji i notacji SBVR . Książka Najnowsze z powyższych opracowań to rodzaj podsumowania pewnej części dorobku autora. Modele pojęciowe są często mylone z projektowaniem relacyjnego modelu danych, a bywa gorzej, gdy są utożsamiane z "modelem dziedziny systemu" w projektach dotyczących tworzenia aplikacji określanych jako"obiektowe". Książka traktuje o modelach pojęciowych, i autor definiuje je jako: model pojęciowy: uporządkowany zbiór pojęć i związków…

Czytaj dalejBusiness Knowledge Blueprints

Practical Event-Driven Microservices Architecture

Practical Event-Driven Microservices Architecture Building Sustainable and Highly Scalable Event-Driven MicroservicesHugo Rocha ma prawie dziesięcioletnie doświadczenie w pracy z wysoce rozproszonymi, sterowanymi zdarzeniami architekturami mikroserwisów. Obecnie jest szefem inżynierii w wiodącej globalnej platformie ecommerce dla produktów luksusowych (Farfetch), świadczącej usługi dla milionów aktywnych użytkowników, wspieranej przez architekturę sterowaną zdarzeniami z setkami mikroserwisów przetwarzających setki zmian na sekundę. Wcześniej pracował dla kilku referencyjnych firm telekomunikacyjnych, które przechodziły od aplikacji monolitycznych do architektur zorientowanych na mikroserwisy. Hugo kierował kilkoma zespołami, które każdego dnia bezpośrednio stykają się z ograniczeniami architektur sterowanych zdarzeniami. Zaprojektował…

Czytaj dalejPractical Event-Driven Microservices Architecture

Modelowanie architektury HLD i LLD usług aplikacji – modelowanie podsystemów

Wstęp

Tym razem krót­ki arty­kuł na temat pew­nej cie­ka­wej kon­struk­cji. Została ona opi­sa­na przez Rebekę Wirfs-Brock w 1999 roku . Pomysł nie zdo­był sobie wte­dy raczej zbyt dużej popu­lar­no­ści, jed­nak obec­nie, w dobie wzor­ców opar­tych o mikro­ser­wi­sy i mikro apli­ka­cje, ma szan­sę wró­cić do łask. Ja sto­su­ję go już od dłuż­sze­go cza­su (patrz: pro­jek­to­wa­nie zorien­to­wa­ne na inter­fej­sy). Skróty HLD i LLD to odpo­wied­nio: High-Level Design (pro­jekt wyso­kie­go pozio­mu) i Low-Level Design (pro­jekt niskie­go pozio­mu). Są to pozio­my abs­trak­cji w mode­lu PIM. Jest to tak­że opis sty­lu pro­jek­to­wa­nia archi­tek­tu­ry sys­te­mu zorien­to­wa­ne­go na inter­fej­sy (archi­tek­tu­ra zorien­to­wa­na na interfejsy).

(wię­cej…)

Czytaj dalejModelowanie architektury HLD i LLD usług aplikacji – modelowanie podsystemów

Marsz ku klęsce – Poradnik dla projektanta systemów

Lektura na Nowy Rok... Co prawda wydana w 2007 roku, ale właśnie sobie o niej przypomniałem.. Ta książka Yourdona leży u mnie na półce niemalże od dnia jej wydania, gdy ją przypadkiem upolowałem, zaraz po jej ukazaniu się w księgarniach. Napisanie o niej odkładam od lat, bo praktycznie nie ma tam obrazków UML, opisów wzorców itp.. Od jej przeczytania mówię sobie: jutro o niej napiszę... i to trwało do tego momentu. To książka w całości napisana prozą, bez obrazków, w której autor dzieli sie swoimi przemyśleniami na temat architektury systemów,…

Czytaj dalejMarsz ku klęsce – Poradnik dla projektanta systemów

Dlaczego nie używam poczty elektronicznej do komunikacji w projektach

Wstęp Od lat spotykam się w literaturze z zakresu zarządzania, z krytyką poczty elektronicznej jako narzędziem zarządzania czymkolwiek (patrz: Sabotaż...2013). Poczta elektroniczna (podobnie jak pakiety biurowe w ogóle) jest typowym przykładem maksymy: ułatwienie nie zawsze jest ulepszeniem. W kliencie poczty elektronicznej zarówno treść jak i sposób adresowania (co i do kogo, kopia, itp.) nie podlega żadnej standaryzacji ani restrykcji (poczta elektroniczna często służy do wyprowadzania danych z firmy). Jak dodać do tego fakt, że załączniki są niewidoczne w narzędziach do lokalnego wyszukiwania, że mamy na serwerach filtry antyspamowe których reguły…

Czytaj dalejDlaczego nie używam poczty elektronicznej do komunikacji w projektach
Read more about the article Kiedy maszyna stanowa a kiedy jednak status?
Autorstwa Clemens PFEIFFER - Praca własna: CANON PowerShot G7, CC BY 2.5, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=1441506

Kiedy maszyna stanowa a kiedy jednak status?

Różnica mię­dzy sta­nem a sta­tu­sem obiektu

Wstęp

Od cza­su do cza­su wpa­da­ją mi maile z pyta­nia­mi jak to:

Chcę zamo­de­lo­wać dyna­micz­ne zacho­wa­nie / sta­ny smart­fo­na (np. wyłą­cze­nie smart­fo­na, ini­cja­li­za­cja, tryb czu­wa­nia, uży­cie) w dia­gra­mie maszy­ny sta­nów SysML. Dla sta­nu użyt­ko­wa­nia ist­nie­ją rów­nież pod­sta­ny takie jak dzwo­nie­nie, latar­ka lub robie­nie zdjęć. Nie jestem pewien czy powi­nie­nem mode­lo­wać te pod­sta­ny, a jeśli tak, to jak mogę je mode­lo­wać (szcze­gól­nie bio­rąc pod uwa­gę fakt, że każ­dy z tych pod­sta­nów może zmie­niać się w inny, jak rów­nież mogą one dzia­łać rów­no­le­gle).
Moim zda­niem są róż­ne opcje:
1.) Po pro­stu uwzględ­nić je jako aktyw­ność w uży­ciu sta­nu
2.) Wymodelować je w oddziel­nym dia­gra­mie maszy­ny sta­nów
3.) Modelować je w oddziel­nym dia­gra­mie aktyw­no­ści (czy mozna użyć dia­gra­mu aktyw­no­ści zamiast dia­gra­mu maszy­ny stanowej?)

Takie i podob­ne pyta­nia poja­wia­ją się w mailach do mnie czę­sto, ale zanim na nie odpo­wiem tu, opi­szę czym jest model (dia­gram) maszy­ny sta­no­wej. Pokażę tak­że dla­cze­go, np. pró­by wdra­ża­nia obie­gów doku­men­tów na bazie wzor­ca maszy­ny sta­no­wej” spra­wia­ją ogrom­ne kło­po­ty, lub po pro­stu się nie udają.

Na począ­tek to, co znaj­dzie­my np. w Longman English Dictionary:

sta­tus: a situ­ation at a par­ti­cu­lar time, espe­cial­ly in an argu­ment, discus­sion etc. (sytu­acja w okre­ślo­nym cza­sie, zwłasz­cza w kłót­ni, dys­ku­sji itp.)
sta­te: the phy­si­cal or men­tal con­di­tion that some­one or some­thing is in (stan fizycz­ny lub psy­chicz­ny, w jakim znaj­du­je się ktoś lub coś)

Tak więc gene­ral­nie sta­tus to ogląd obiek­tu z zewnątrz, stan to cecha obiek­tu. Innymi sło­wy moja cho­ro­ba to mój stan, ale moja nie­zdol­ność do pra­cy to aktu­al­ny mój sta­tus (wyni­ka on nie z cho­ro­by, a z usta­le­nia, że cho­rzy nie pra­cu­ją). Zapraszam do lektury. 

(wię­cej…)

Czytaj dalejKiedy maszyna stanowa a kiedy jednak status?

Opis wymagań z użyciem Gherkin – czyli duuużo korniszonów…

Wstęp

Zostałem nie­daw­no zapy­ta­ny czy pomo­gę bo mamy już ponad 150 przy­pad­ków uży­cia w doku­men­ta­cji…”. Myślę sobie, to nie­moż­li­we, nie ma tak wiel­kich sys­te­mów (wyce­na oka­za­ła się w efek­cie pię­cio­krot­nie zawy­żo­na tyl­ko dla­te­go, że uży­to meto­dy zorien­to­wa­nej na user story”). 

(wię­cej…)

Czytaj dalejOpis wymagań z użyciem Gherkin – czyli duuużo korniszonów…

Wzorce projektowe w analizie i projektowaniu modelu dziedziny systemu

Analiza biz­ne­so­wa i projektowanie

Wstęp

W arty­ku­le o apli­ka­cjach webo­wych, ponad rok temu, pisałem:

Generalnie klu­czo­wą cechą micro-ser­wi­­sów, czy­nią­cą z nich tak zwa­ną zwin­ną archi­tek­tu­rę, jest cał­ko­wi­ta wza­jem­na nie­za­leż­ność imple­men­ta­cji poszcze­gól­nych usług apli­ka­cyj­nych. (źr.: Aplikacje webo­we i mikro­ser­wi­sy czy­li archi­tek­tu­ra sys­te­mów webo­wych).

Przy innej oka­zji pisa­łem o wzorcach:

Wzorce pro­jek­to­we to bar­dzo waż­na część ??zawo­du? ana­li­ty­ka i archi­tek­ta opro­gra­mo­wa­nia. […] Generalnie wzor­ce są to ska­ta­lo­go­wa­ne stan­dar­dy i dobre prak­ty­ki . (Obiektowe wzor­ce projektowe ) 

Szkolenia dla ana­li­ty­ków poprze­dzam ankie­ta­mi przed szko­le­nio­wy­mi, jak do tej pory żad­na nie zawie­ra­ła pytań o wzor­ce pro­jek­to­we: ani tego że są uży­wa­ne ani tego, że są celem szko­le­nia, nie­mal­że każ­dy dekla­ru­je albo, że uży­wa UML lub, że chce zacząć uży­wać UML, nawet gdy są to pro­gra­mi­ści. Zauważyłem, że wzor­ce pro­jek­to­we w świa­do­mo­ści ana­li­zy biz­ne­so­wej i pro­jek­to­wa­nia (OOAD) nie ist­nie­ją”. Wśród pro­gra­mi­stów, jeże­li jest spo­ty­ka­na, to wie­dza o wzor­cach przy­dat­nych w two­rze­niu biblio­tek i narzę­dzi, czę­sto też powie­la­ne są wyuczo­ne sta­re i złe prak­ty­ki pro­gra­mi­stycz­ne rodem z lat 60-tych (np. prak­ty­ki SmallTalk, patrz dalej). 

Z dru­giej stro­ny od wie­lu lat zna­ne są tech­ni­ki MDA (Model Driven Architecture) czy MBSE (Model Based System Engineering), któ­re w róż­nych for­mach, ale jed­nak wska­zu­ją, że naj­sku­tecz­niej­sza for­ma wyra­ża­nia wyma­gań wobec roz­wią­za­nia to pro­jekt archi­tek­tu­ry i logi­ki dzie­dzi­no­wej (model) dzia­ła­nia apli­ka­cji . O pro­jek­to­wa­niu poprze­dza­ją­cym imple­men­ta­cję pisze sie od dość daw­na, meto­dy obiek­to­we i dobre prak­ty­ki zna­ne są od lat .

Autorzy BABoK prak­tycz­nie od począt­ku ist­nie­nia tego wydaw­nic­twa, zwra­ca­ją uwa­gę na tak zwa­ną bia­łą skrzyn­kę”, czy­li wyma­ga­nia wyra­żo­ne w posta­ci wewnętrz­nej struk­tu­ry pro­duk­tu, wska­zu­jąc, że to znacz­nie sku­tecz­niej­sza meto­da defi­nio­wa­nia wyma­gań wobec roz­wią­za­nia, niż tak zwa­na czar­na skrzyn­ka”, czy­li tra­dy­cyj­ne, i jed­nak mniej sku­tecz­ne, wyma­ga­nia wyra­żo­ne tyl­ko jako cechy funk­cjo­nal­ne i poza-funk­cjo­nal­ne. Pamiętajmy, że adre­sa­tem wyma­gań jest zawsze dostaw­ca produktu!

(wię­cej…)

Czytaj dalejWzorce projektowe w analizie i projektowaniu modelu dziedziny systemu

Kastomizacja oprogramowania standardowego, aspekty ekonomiczne: Recenzja i rekomendacje

Jarosław Żeliński Date. (2021). Metody kasto­mi­za­cji opro­gra­mo­wa­nia stan­dar­do­we­go – aspek­ty eko­no­micz­ne: Recenzja. https://​doi​.org/​1​0​.​1​3​1​4​0​/​R​G​.​2​.​2​.​2​2​2​9​2​.​0​1​927

Wstęp

Publikacja Jędrzeja Wieczorkowskiego (dalej: recen­zo­wa­ne opra­co­wa­nie) o poniż­szym tytu­le uka­za­ła się w 2015 roku:

Jędrzej Wieczorkowski
Instytut Informatyki i Gospodarki Cyfrowej
Szkoła Główna Handlowa w Warszawie
Metody kasto­mi­za­cji opro­gra­mo­wa­nia stan­dar­do­we­go: aspek­ty eko­no­micz­ne.

Autor recen­zo­wa­ne­go tek­stu odno­si sie do skut­ków eko­no­micz­nych, pomi­ja jed­nak cał­ko­wi­cie skut­ki praw­ne kasto­mi­za­cji kodu opro­gra­mo­wa­nia, któ­re mają wpływ na kosz­ty i ochro­nę war­to­ści inte­lek­tu­al­nych. Autor pisze we wstępie:

Celem niniej­sze­go opra­co­wa­nia jest ana­li­za moż­li­wych metod kasto­mi­za­cji sys­te­mów infor­ma­tycz­nych zarzą­dza­nia prze­pro­wa­dzo­na z eko­no­micz­ne­go punk­tu widze­nia, w tym w szcze­gól­no­ści opła­cal­no­ści sto­so­wa­nia opro­gra­mo­wa­nia stan­dar­do­we­go i wyko­rzy­sta­nia poszcze­gól­nych metod jego adap­ta­cji. […] Kastomizację sys­te­mu infor­ma­tycz­ne­go ogól­nie nale­ży rozu­mieć jako jego adap­ta­cję do potrzeb kon­kret­ne­go pod­mio­tu. M. Flasiński okre­ślił kasto­mi­za­cję, jako ?kon­fi­gu­ra­cję sys­te­mu, osa­dze­nie w sys­te­mie za pomo­cą prac pro­gra­mi­stycz­nych dodat­ko­wych funk­cjo­nal­no­ści oraz mody­fi­ka­cję ist­nie­ją­cych funk­cjo­nal­no­ści systemu?

Dostarczanie opro­gra­mo­wa­nia i jego wdra­ża­nie, wią­że się jego ewen­tu­al­nym dosto­so­wa­niem do potrzeb użyt­kow­ni­ka. Autor powyż­sze­go opra­co­wa­nia, sto­su­jąc nie­pre­cy­zyj­ne defi­ni­cje pojęć, wpro­wa­dza czy­tel­ni­ka w błąd, opi­su­jąc przy­czy­ny i kon­se­kwen­cje zwią­za­ne z sze­ro­ko poję­tym dosto­so­wa­niem opro­gra­mo­wa­nia do potrzeb użyt­kow­ni­ka. Niestety z tego doku­men­tu korzy­sta wie­lu praw­ni­ków, nazy­wa­jąc go nie raz nawet wykład­nią”.

(wię­cej…)

Czytaj dalejKastomizacja oprogramowania standardowego, aspekty ekonomiczne: Recenzja i rekomendacje

Koniec treści

Nie ma więcej stron do załadowania