Problemy Filozofii – test na kompetencje analityka

Pięć lat temu napisałem:

Przyjmując, że dany sys­tem poję­cio­wy jest kom­plet­ny (pozwa­la na zapi­sa­nie każ­dej infor­ma­cji z danej dzie­dzi­ny), ana­li­za pole­ga tu na roz­ło­że­niu tek­stu (danych) pozy­ska­nych np. z wywia­dów czy doku­men­tów, na skoń­czo­ną licz­bę pojęć i związ­ków pomię­dzy nimi. W efek­cie uzy­sku­je­my np. dia­gram pro­ce­su BPMN (jeże­li celem był model pro­ce­su biz­ne­so­we­go) lub dia­gram klas UML (jeże­li celem była np. ana­li­za poję­cio­wa, obiek­to­wa czy zbu­do­wa­nie tak­so­no­mii). […] Więcej innym razem (Źródło: Epistemologia ? Jak Pomaga W Analizie | | Jarosław Żeliński IT-Consulting)

… i obie­ca­łem ciąg dal­szy ;). Zgodnie z powyż­szym każ­da ana­li­za sys­te­mo­wa orga­ni­za­cji zawie­ra jej model jako pod­sta­wo­we narzę­dzie w tej ana­li­zie. Stworzenie mode­lu to nic inne­go jak pozna­nie tego co ana­li­zo­wa­ne” i stwo­rze­nie pew­nej abs­trak­cji tego co pozna­no”. Niedawno napi­sa­łem, że:

Mamy więc za sobą nie­co filo­zo­fii, taka malut­ka wpraw­ka z epi­ste­mo­lo­gii i logi­ki :). Zakładam, że teraz cały ?sys­tem?, czy­li pra­wa fizy­ki, samo­lot i jego kon­struk­cja, pilot z jego wie­dzą i pra­wem któ­re­go musi prze­strze­gać, stał się ?zro­zu­mia­ły?, postrze­ga­my go jako okre­ślo­ną ?kon­struk­cję?, mecha­nizm jej funk­cjo­no­wa­nia opi­sa­ny ?powyż­szym ?mode­lem?. Modelem, na razie tyl­ko poję­cio­wym (!), ale jed­nak. (Źródło: Model To Mechanizm | | Jarosław Żeliński IT-Consulting)

No i ciąg dal­szy sam mi się napa­to­czył w posta­ci książ­ki Bertranda Russela:

Russell Problemy filozofii_1Jedno z naj­lep­szych, zwię­złych wpro­wa­dzeń w zagad­nie­nia kon­sty­tu­tyw­ne dla euro­pej­skiej tra­dy­cji filo­zo­ficz­nej. Niniejsza pozy­cja to nie tyl­ko pod­ręcz­nik, ale rów­nież pre­zen­ta­cja wła­snych poglą­dów onto­lo­gicz­nych i epi­ste­mo­lo­gicz­nych auto­ra. Wielokrotnie wzna­wia­na, wciąż aktu­al­na, sta­ła się jed­nym z naj­więk­szych suk­ce­sów wydaw­ni­czych Russella. Książka sta­no­wi nie­oce­nio­ną pomoc dla stu­den­tów filo­zo­fii i lek­tu­rę pomoc­ni­czą dla słu­cha­czy innych kie­run­ków nauk huma­ni­stycz­nych. (Źródło: Problemy Filozofii – Bertrand Russell (110605) – Lubimyczytać.pl)

Ta książ­ka, a kon­kret­nie jej wni­kli­we prze­czy­ta­nie, da odpo­wiedź na dwa pytania:

  • Czy uzna­ję taki tok – twar­dą logi­kę – rozu­mo­wa­nia w pro­ce­sie analizy?
  • Czy rozu­miem rolę nota­cji i sys­te­mów poję­cio­wych w analizie?

Dobry ana­li­tyk powi­nien odpo­wie­dzieć sobie dwa razy TAK…

Problemy Filozofii
Bertrand Russell
Wydawnictwo: Wydawnictwo Naukowe PWN

Sens i znaczenie – Pisma semantyczne Fregego

Najpierw przy­po­mnę moją tezę z arty­ku­łu napi­sa­ne­go w 2011 roku:

Zaryzykuje tezę: ?Im więk­sza nie­jed­no­znacz­ność doku­men­tu wyma­gań tym więk­sze ryzy­ko, że pro­jekt będzie miał kłopoty?.Powyższe nie sta­no­wi żad­ne­go odkry­cia co nie zmie­nia fak­tu, że jakość więk­szo­ści doku­men­tów wyma­gań (owe 70%) jest sła­ba, na co wska­zu­ją sami ankie­to­wa­ni. (Źródło: Analityk biz­ne­so­wy czy­li wyple­nić dwu­znacz­ność z doku­men­tów ana­li­tycz­nych! | Jarosław Żeliński IT-Consulting)

Mam nadzie­ję, że to – ta krót­ka recen­zja – będzie sku­tecz­nym począt­kiem zachę­ca­nia do czy­ta­nia tego co powszech­nie nazy­wa się filozofią.

Ta pozy­cja to zbiór pism, wykła­dów Fregego, ja jed­nak pole­cam tę książ­kę głów­nie z powo­du dwóch z nich.

Pierwszy to Sens i zna­cze­nie”. Nie raz pisa­łem, a raczej ubo­le­wa­łem nad jako­ścią doku­men­tów będą­cych tak zwa­ny­mi ana­li­za­mi, jakie wpa­da­ją mi w ręce. Są to opa­słe i zara­zem pozba­wio­ne tre­ści doku­men­ty pisa­ne potocz­nym języ­kiem. Ich przy­dat­ność” nie raz raczej nale­ża­ło by nazwać szko­dli­wo­ścią”.

Nie da się stre­ścić, książ­ki któ­ra sama w sobie jest zwię­złym wywo­dem, lecz na pocie­sze­nie i zachę­tę nad­mie­nię, że książ­ka zawie­ra bar­dzo mało sym­bo­licz­nych wywo­dów. Frege pisze o logi­ce języ­kiem mówio­nym”, więc rów­nań sym­bo­licz­nych, zna­nych z lek­cji logi­ki, jest tam bar­dzo mało, a w tym roz­dzia­le ich nie ma…

Drugi obo­wiąz­ko­wy roz­dział to Co to jest funk­cja. Tu dowie­my się czym jest wyni­ka­nie. Oba te ese­je trak­tu­ją o, klu­czo­wych dla ana­li­zy, kwe­stiach defi­ni­cji pojęć, zro­zu­mia­ło­ści zdań i logi­ki ich kon­struk­cji, czy­li wszyst­kim tym co gwa­ran­tu­je jed­no­znacz­ność tre­ści, sądu. Sądem w logi­ce nazy­wa­my wynik wywo­du a w ana­li­zie i opi­sie wyma­gań, jest to pod­sta­wa zro­zu­mia­ło­ści i jed­no­znacz­no­ści tre­ści tego co opi­su­je­my: rekomendacji.

Analityk to nie ste­no­ty­pi­sta na spo­tka­niach i warsz­ta­tach. Zaryzykuję tezę, że każ­dy kto chce być ana­li­ty­kiem biz­ne­so­wym, musi posiąść umie­jęt­ność pozna­nia tego co pod­le­ga ana­li­zie, zapro­jek­to­wa­nia roz­wią­za­nia pro­ble­mu oraz wyar­ty­ku­ło­wa­nia rapor­tu, któ­ry musi być logicz­nie spój­nym i jed­no­znacz­nym tekstem. 

Pisma seman­tycz­ne, Gottlob Frege
Tłumaczenie: Bogusław Wolniewicz
Wydanie: drugie
Wydawnictwo Naukowe PWN, 2014
Wybór naj­waż­niej­szych prac nie­miec­kie­go filo­zo­fa Gottloba Fregego, któ­re poło­ży­ły fun­da­men­ty pod współ­cze­sną logi­kę i filo­zo­fię mate­ma­ty­ki. Autor przed­sta­wił sfor­ma­li­zo­wa­ny sys­tem aksjomatyczny.