UML – JZ IT Consulting Limited

(źr.: https://codersociety.com/blog/articles/contract-testing-pact)

Event-Driven Architecture – droga do gwiazdy śmierci

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:8 marca 2026
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post comments:0 Komentarzy
Post last modified:17 kwietnia 2026

Wprowadzenie Pięć lat temu artykuł o różnicy między stanem a statusem obiektu kończyłem słowami: Powyższe to jeden z wielu powodów, dla których metody takie jak “event storming” są bardzo nieskuteczne jako analiza i projektowanie logiki działania oprogramowania, szczególnie tak zwanego “biznesowego”. (Stan obiektu to nie jest jego status – JZ IT Consulting Limited – PL Blog) Dzisiaj kontynuacja. Coraz częściej słyszę buzzword "Event-Driven Architecture". Co to jest? To założenie, że aplikacja to maszyna stanowa, że obiekty reagują i zmieniają swój stan pod wpływem zdarzeń (zmiana stanu innych obiektów) w ich…

Czytaj dalej

Czym się różni PlantUML i Mermaide od narzędzi CASE

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:27 lutego 2026
Post category:Opinie i komentarze
Post comments:0 Komentarzy
Post last modified:12 kwietnia 2026

Wprowadzenie Często jestem pytany: "Panie Jarku, czy Pan używa AI?". Tak, np. do szybkiego przeglądu publicznie dostępnych popularnych treści. Np. zadałem tytułowe Copilotowi. Tak odpowiedział: "PlantUML i Mermaid różnią się od klasycznych narzędzi CASE w celu, filozofii pracy, zakresie funkcji i miejscu w procesie inżynierskim. Najkrócej: PlantUML/Mermaid to języki do rysowania diagramów, a CASE to środowiska do projektowania systemów. PlantUML i Mermaid nie konkurują z CASE — one konkurują z Visio, Draw.io, PowerPointem. CASE to zupełnie inna liga: model-first, a nie diagram-first." (poniższy tekst wygenerowany przez Copilot w odpowiedzi na…

Czytaj dalej

Patentowanie oprogramowania czy może jednak mechanizmu – modelowanie urządzenia

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:26 grudnia 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania Prawo autorskie i know-how Przykładowe projekty
Post comments:0 Komentarzy
Post last modified:27 grudnia 2025

Wprowadzenie W roku 2024 pisałem: Jak widać czasami łatwo pomylić pojęcia model i mechanizm, można jednak powiedzieć, że model to schemat obrazujący coś, zaś mechanizm to wyjaśnienie zjawiska (tego jak coś powstaje jak działa). Mechanizm można zobrazować w postaci modelu. Jeżeli dążymy by model był idealizacją, to wtedy właśnie:"Modelowanie polega na abstrahowaniu od szczegółów i stworzeniu idealizacji tak, by skupić się na istocie danej rzeczy. Dobry model opisuje wyłącznie mechanizm." (Craver & Tabery, 2019) Patrz: Mechanizm działania vs model systemu vs diagram – Jarosław Żeliński IT-Consulting A co z komputerami…

Czytaj dalej

(źr.: https://www.redhat.com/en/topics/microservices/what-are-microservices)

Wzorzec mikro-serwisy i API Gateway

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:15 października 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania Przykładowe projekty
Post comments:2 komentarze
Post last modified:14 stycznia 2026

Wprowadzenie Często spotykaną definicją mikro-serwisów jest W inżynierii oprogramowania architektura mikro-serwisów to wzorzec architektoniczny, który organizuje aplikację w zbiór luźno powiązanych, drobnoziarnistych usług, które komunikują się za pośrednictwem lekkich protokołów. Wzorzec ten charakteryzuje się możliwością niezależnego opracowywania i wdrażania usług, poprawiając modułowość, skalowalność i zdolność adaptacji. Wprowadza on jednak dodatkową złożoność, szczególnie w zarządzaniu systemami rozproszonymi i komunikacją między usługami, czyniąc początkową implementację trudniejszą w porównaniu do architektury monolitycznej. (https://en.wikipedia.org/wiki/Microservices) To samo źródło dalej: Nie istnieje jedna, powszechnie uzgodniona definicja mikro-serwisów. Ogólnie jednak charakteryzują się one skupieniem na modułowości, a…

Czytaj dalej

Makiety interfejsu użytkownika jako wstępny projekt

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:4 sierpnia 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania Załącznik video
Post comments:10 komentarzy
Post last modified:4 sierpnia 2025

Wprowadzenie W marcu 2021 w artykule Struktury formularzy jako forma wyrażania wymagań skupiłem się na detalach treści formularzy ekranowych, jako elementach specyfikowania przypadków użycia. Artykuł ten sprowokował pytania o związki między formularzami, ich przepływy oraz niekończące się pytania o cel stosowania związków extend i include używane często niepoprawnie w celu pokazania "przepływu ekranów". Dlatego napisałem post będący rodzajem kontynuacji tego tekstu. W toku analizy biznesowej, a potem projektowania oprogramowania, powstają różne produkty: modele procesów biznesowych, modele architektury systemów, scenariusze integracji, definicje interfejsów, i inne. Większość ich jest niezrozumiała dla przeciętnego…

Czytaj dalej

Aplikacja i jej środowisko

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:29 kwietnia 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post last modified:10 listopada 2025

Wprowadzenie Bardzo wiele emocji budzą kwestie styku aplikacji i jej środowiska: mój wpis na LinkedIn "Czy logowanie jest przypadkiem użycia" wzbudził burzliwą dyskusję i wiele kontrowersji. Ten artykuł to opis modelu aplikacji i jej środowiska. Kluczowe pojęcia Pojęcie aplikacja jest definiowane (SJP) jako "komputerowy program użytkowy". Biorąc pod uwagę fakt, że słownikowo "użytkownik" to osoba (użytkownik - osoba lub instytucja użytkująca coś, SJP), aplikacja to "program użytkowy dla człowieka". W specyfikacji notacji UML czytamy: Przypadki Użycia są środkiem do uchwycenia wymagań systemów, tj. tego, co systemy mają robić. Kluczowymi pojęciamiw…

Czytaj dalej

Jak udokumentować istniejący monolit lub wymagania na gotowy system

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:27 kwietnia 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania Przykładowe projekty
Post last modified:21 września 2025

Wprowadzenie Oprogramowanie na obecnym rynku, w ogromnej ilości, nadal stanowią produkty powstałe ponad dwie dekady temu (legacy systems). Znakomita większość powstawała ewolucyjnie. Lata 90-te to bardzo często monolity budowane w oparciu o EJB, JavaEE i nieco później Microsoft .NET. Są to wzorce powstała na bazie relacyjnego modelu danych i skryptów transakcyjnych. "W anemicznym projekcie domeny logika biznesowa jest zwykle implementowana w oddzielnych klasach, które przekształcają stan obiektów domeny. Fowler nazywa takie zewnętrzne klasy skryptami transakcyjnymi. Ten wzorzec jest powszechnym podejściem w aplikacjach Java, wspieranym przez technologie takie jak wczesne wersje…

Czytaj dalej

Modelowanie struktury organizacyjnej – po 12 latach

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:13 lutego 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post last modified:20 lutego 2026

Wprowadzenie W roku 2013 pisałem: Pisząc recenzję książki Modelowanie biznesowe napisałem, że kompletny model organizacji to: słownik pojęć (Glossary), model struktury organizacyjnej, reguły biznesowe (specyfikacja) oraz model procesów biznesowych korzystający z trzech poprzednich. Całość stanowi dopiero kompletny model organizacji. W Listopadzie ubiegłego roku także pisałem o modelowaniu struktury organizacyjnej. Osobiście uważam, że modelowanie struktury organizacyjnej w UML nie jest dobrym pomysłem. Są do tego prostsze narzędzia, nie przypadkiem te lepsze narzędzia CASE mają do tego dedykowany diagram. Niestety nie ma tu dedykowanej notacji, dlatego bardzo ważne jest by słownik pojęć w modelu zawierał…

Czytaj dalej

Architektura i Model C4

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:12 lutego 2025
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post last modified:17 stycznia 2026

Wprowadzenie

Wpis na LinkedIn:

GUI czy DSL, klikanie czy tekst? Co wybierzesz do modelowania?
Structurizr ma swój DSL, za pomocą którego opisywana jest architektura a następnie generowane są odpowiednie widoki C4. Text to Model.
Z drugiej strony możemy zamodelować strukturę bazy danych w LucidChart albo Miro klikając w GUI. Click to Model.
Jeśli mógłbyś wybrać, to którą z tych opcji preferowałbyś do modelowania i dlaczego?
Jako devsi jesteśmy przyzwyczajeni do kodowania, stąd DLS structurizra jest dla nas czymś naturalnym. Jedynym problemem jest to, że trzeba się go nauczyć. Tego problemu nie ma w przypadku GUI. Ale znowu GUI cierpi z UX gdy dodawane są kontrolki manipulujące elementami (dodaj, usuń, zmień nazwę).
Ja osobiście wolę DSL nawet jeśli potrzebuje czasu by się go nauczyć, ze względu na prostotę podglądu wygenerowanego na podstawie tekstu.
(link do źródła)

Deweloperzy często deklarują: “my wszystko dokumentujemy w modelach C4 a nie w UML, którego deweloper nie używa!” Problem? Modele C4 nie są dokumentacją działania aplikacji, są jedynie opisem jej instalacji. Sam autor (Simon Brown) w swoich publikacjach zaleca dodatkowo UML i ER by udokumentować realizowaną logikę (diagramy sekwencji i aktywności, maszyny stanowe).

(więcej…)

Czytaj dalej

Sprzęt, środowisko, aplikacja, mechanizm i jego opis

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:20 listopada 2024
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post comments:0 Komentarzy
Post last modified:22 listopada 2025

Wprowadzenie Bardzo często można w książkach i na blogach spotkać opisy wzorców architektonicznych, wzorców projektowych, dobrych praktyk. Jednak bardzo rzadko autorzy piszą o tym kiedy je stosować. Sam fakt, że jakiś wzorzec "rozwiązuje jakiś problem", co jest celem tworzenia i stosowania danego wzorca, nie mówi nic o tym jak często i kiedy dany problem się pojawia. Komputer może być częścią firmy, samochodu, lodówki, telewizora, może być platformą dla oprogramowania użytkowego albo dla gier komputerowych, ale te - użyte - staja sie częścią tego komputera (gramy na komputerze a nie na…

Czytaj dalej

Wprowadzenie do modelowania w języku UML czyli dramat Polskiej Nauki

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:19 listopada 2024
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post comments:0 Komentarzy
Post last modified:11 stycznia 2025

Wprowadzenie Stale śledzę to co świat nazywa "publikacje naukowe". Niestety notuje powolny upadek nauki, w już w branży informatyki postęp tego upadku jest chyba najszybszy. Regularnie czytam, że w Internecie jest łatwy dostęp do dobrej darmowej wiedzy i publikacji naukowych. Popatrzmy co znalazłem: Szynalski, K., & Różański, D. (2022). Wprowadzenie do modelowania w języku UML. Biuletyn Naukowy Wrocławskiej Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej. Informatyka, 9(1), 31–37. https://bibliotekanauki.pl/articles/2146699.pdf To nie tylko "Darmowa wiedza w Internecie" to "publikacje naukowe", a Panowie autorzy pewnie się (mam nadzieję, że nie) doktoryzują (pozakładali sobie numery ORCID).…

Czytaj dalej

Diagramy klas UML wg. p-programowanie.pl

Post author:Jarosław Żeliński Autor Bloga
Post published:29 października 2024
Post category:Analizy biznesowa i projektowanie oprogramowania
Post comments:1 Komentarz
Post last modified:9 grudnia 2024

Wprowadzenie Od czasu do czasu dostaję emaile rozpoczynające się od słów: "A tu programista i pisze inaczej". Tym razem dostałem od czytelnika link do tekstu Diagramy klas UML https://web.archive.org/web/20240428033730/https://www.p-programowanie.pl/uml/diagramy-klas-uml). Artykuł ten w zasadzie w całości jest lawiną nieprawdy o UML. Odniosę się do części dotyczącej notacji UML i powiązanych z nią fałszywych treści. Wszystkie cytaty pochodzą z ww. artykułu (inne oznaczono, źródłami). Recenzja Artykuł jest datowany na 30 września 2022. Aktualna wersja notacji UML 2.5.1 pochodzi z Grudnia 2017 roku, kluczowe zmiany: rezygnacja z podziału na Superstructure i Infrastructure, usunięcie…

Czytaj dalej

Koniec treści

Nie ma więcej stron do załadowania

Starsze wpisy